Слайд 1
Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы, Қаракөл ауылы
А. Жұбанов атындағы
орта мектеп
Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі
Умерзакова Айнагуль Кинесовна
Слайд 3Сабақтың мақсаты:
а) білімділік - күрделі сөздердің бір түрі қысқарған сөздің
жасалу жолдарын және емлесін түсіндіру, алған
білімдерін
пысықтау, тексеру, бағалау;
э)
дамытушылық - оқушылардың білім дағдыларын
жинақтау, деңгейлік тапсырмалар арқылы дамыта
оқыту;
б)тәрбиелік -оқушыларды елжандылыққа,
инабаттылыққа,
әдемілікке тэрбиелеу.
Слайд 4Сабақтың түрі:АКТ
Сабақтың әдісі: түсіндіру, суреттеу, салыстыру, сүрақ-жауап, сөздікпен жұмыс, бағалау,
бекіту, қорытындылау.
Сабақтың көрнекілігі: кестелер, кеспе қағаздары, тірек сызбалар. Сабақтың формалары:
жеке баламен, топпен, сынып ұжымымен жүмыс жүргізу. Сабақтың типтері: ұйымдастыру кезеңі, үй тапсырмасын сұрау, жаңа сабақты түсіндіру, қорытындылау, бағалау. Сабақтың барысы:
а) Ұйымдастыру кезеңі.
Сәлемдесу.
Психологиялық дайындық
« Жүректен-жүрекке »
Тренингін өткізу.
Слайд 6
Сөзжасамнан өткенді қайталау сұрақтары.
Сөз тұлғасы деп нені атаймыз? Мысалы айт.
Түбір
мен қосымша. Мысал келтір.
Дара, күрделі сөздер. Мысал келтір.
Біріккен сөз деген
не? Оның емлесі. Мысал.
Қос сөз деген не? Неше түрі бар? Мысал.
Қайталама қос сөз қалай жасалады? Мысалмен айт.
Қосарлама қос сөз қалай жасалады? Мысалмен айт.
Слайд 7Адасқан әріптер
ЫҚСАРҚНАҒ ӨЗСЕРД
Слайд 9Кейбір күрделі атаулар, мемлекет, мекеме, ұйым аттары бірнеше сөздің тіркесінен
құралып, кейде қысқартылып та қолданыла береді. Мысалы: Қазақстан Британ техникалық
университеті деген ҚБТУ болып қысқартылып та жұмсалады. Осындай күрделі атаулардың белгілі тәсілдермен қысқартылып алынуын қысқарған сөздер дейді.
Слайд 10 Тест.
1. Туынды сөзді көрсетіңіз.
а) алыстан ә) үсті б) қуырдақ,
3. Күрделі
сөзді көрсетіңіз.
а) білім ә) үлкен доп б) биыл
4.
Қос сөздің жасалу жолын табыңыз.
а) шылау арқылы ә) сөздің тіркесуі арқылы
б) сөздің қайталануы арқылы
5. Жұрнақ арқылы жасалған туынды сөзді табыңыз.
а) зейнетпен ә) зейнетті 6) зейнеткер
Слайд 12І.Сөздердің бас дыбыстары алынадькСЭС-санитарлық эпидемиялық станция, ЖЭС -жылу электр станциясы.
2.Бірінші
сөздің буыны мен қалған сөздердің бас дыбыстары алынады: ҚарМУ, ҚазМИ.
З.Сөздердің
бас буындары алынады немесе бірінші сөздің бас буыньіна қалған сөз өзгертілмей қосылып алынады: Қазпошта, партком.
4.Техника: Ан-86, Газ-51.
5.Өлшем бірліктері: см., км., мм., т., кг.
Міне, осылайша жаңа сабақты түсіндіріп болған соң жаттығу жүмыстарын орындатамын. Алғашқы орындалатын тапсырма: 102-жаттығу жүмысының орындалу шартын түсіндіремін: Қысқарған сөздерге қосымша жалғап, сөз тіркесі мен сөйлемдер құраңдар.
Келесі тапсырма: 103-жаттығу жұмысының шарты: Төмендегі қысқарған сөздерді қатыстырып, бірнеше сөйлем қүрап айтып, жазыңдар.
Кеспе қағазымен жүмыс. Қысқарған сөздерге түрлендіру жүмысын жүргізу (төрт жалғау бойынша): Газ-69, медколледж, АҚШ, кг., Ил-86, Қазпошта, СЭС, см.
Қысқарған сөзі бар сөйлем жаздырып, оны сөйлем мүшесіне талдату. Мысалы: Менің ағам СЭС-те дэрігер болып қызмет атқарады.
Кесте бойынша бір сейлемге фонетикалық талдау жасату.
Слайд 152- топқа:
Қысқарған сөздерді пайдалана отырып, 2 сөйлем құрау
Слайд 18Үйге тапсырма: 101-жаттығу жүмысының орындалу барысын түсіндіремін:
Баспасөз материалдарын оқып, қысқарған
сөздерді атаңдар және олардың қандай жолмен
қысқарғанына назар аударыңдар. Қысқарған сөздерді
теріп көшіріңдер.