Разделы презентаций


Лекция 7,8 Тыныс алу субстраттың тотығу жолдары. 3. Глuколиз 4. Кребса

Содержание

ТА-дың субстраттарының айналу жолдары;1) гликолиз + Кребс циклі (гликолиздік); 2) пентозофосфаттық (апотопомикалық). Рөлдері өзгеруі мүмкін өсімдік түрлеріне, жасына, өсіп дамуына байланысты.Тыныс алу процесі екі сатыдан тұрады. 1-ші - Анаэробты (гликолиз), цитоплазмада,

Слайды и текст этой презентации

Слайд 1Лекция 7,8 Тыныс алу субстраттың тотығу жолдары.
3. Глuколиз
4. Кребса циклі.
5.

Пентозофосфатты жол.
6.Глиоксилатты жол.

Фотосинтез процесінде түзілген қанттарды және басқа органикалық қосындыларды

клетка пайдаланады. Клетканың жасыл емес бөліктері қараңғыда көмірсулармен гетеротрофтық қоректенеді.

Тыныс алу – клеткалық деңгейінде қоректенудің ең маңызды сатысы.

Клеткалық тыныс алу – оттегінің қатысуымен органикалық заттардың ыдырауы, бұл процесс химиялық активтік метаболиттердің түзілеуімен және энергия бөлініумен сипаттанады.

. С6Н1206 + 602 ---> 6С02 + 6Н2О + энергия (2875 кДж/моль)
Лекция 7,8 Тыныс алу субстраттың тотығу жолдары.3. Глuколиз4. Кребса циклі.5. Пентозофосфатты жол.6.Глиоксилатты жол.Фотосинтез процесінде түзілген қанттарды және

Слайд 2ТА-дың субстраттарының айналу жолдары;

1) гликолиз + Кребс циклі (гликолиздік);

2)

пентозофосфаттық (апотопомикалық).

Рөлдері өзгеруі мүмкін өсімдік түрлеріне, жасына, өсіп дамуына

байланысты.

Тыныс алу процесі екі сатыдан тұрады.
1-ші - Анаэробты (гликолиз), цитоплазмада, хлоропласттарда жүреді.
2-ші - Аэробты –Кребс циклі – митохондрияның ішкі мембранасында жүреді.

ТА-дың субстраттарының айналу жолдары;1) гликолиз + Кребс циклі (гликолиздік); 2) пентозофосфаттық (апотопомикалық). Рөлдері өзгеруі мүмкін өсімдік түрлеріне,

Слайд 3Өсімдік клеткаларда глюкоза аз, себебі ф/с –дің соңғы өнімі -

сахароза – қанттың негізігі тасмалдану түрі болып саналады, немесе қор

көмірсулар (крахмал и др.).

ТА-дың субстраты болу үшін сахароза мен крахмал гидролизденіп глюкоза түзу керек.



Өсімдік клеткаларда глюкоза аз, себебі ф/с –дің соңғы өнімі - сахароза – қанттың негізігі тасмалдану түрі болып

Слайд 4Анаэробтық фаза (гликолиз)
Гликолиз барлық тірі клеткаларда жүреді.

Глuколиз – глюкозаның

анаэробтық ыдырауы, ол энергия бөліну процеспен сипаттанады, соңғы өнімі –

пирожүзім қышқылы /ПЖҚ/.

Гликолиз – аэробтық тыныс алудың жалпы бірінші сатысы.

Гликолиздің реакциялары цитоплазманың ерігіш бөлігінде (цитозольде) және хлоропласттарда жүреді.
Гликолиз барысында гексоза 2 мол. пирожүзім қышқылына айналады:
С6Н1206 → 2С3Н402 + 2Н2О.

Анаэробтық фаза (гликолиз)Гликолиз барлық тірі клеткаларда жүреді. Глuколиз – глюкозаның анаэробтық ыдырауы, ол энергия бөліну процеспен сипаттанады,

Слайд 5Гликолиз 3 сатыдан тұрады.
Дайындық сатысы.
Гексозаның фосфорлануы, оның 2 фосфотриозаға

ыдырауы.

гексокиназа, Mg2+
Глюкоза + АТФ → Глюкозо-6-фосфат + АДФ.

фосфоглюкоизомераза
Глюкозо-6-фосфат фр-6-ф

АТФ
Фр.-6-Ф → Фр.-1,6-диФ → 3-ФГА ↔ 3-ФДА
Гликолиз 3 сатыдан тұрады.Дайындық сатысы. Гексозаның фосфорлануы, оның 2 фосфотриозаға ыдырауы.

Слайд 6Фермент гексокиназа

Фермент гексокиназа

Слайд 7Фермент фосфоглюкоизомераза

Фермент фосфоглюкоизомераза

Слайд 8Глицеральдегидфосфат НАД+-пен глицеральдегидфосфаттың дегидрогеназасы қатысуымен 1,3-дифосфоглицератқа дейін тотығады

Глицеральдегидфосфат НАД+-пен глицеральдегидфосфаттың дегидрогеназасы қатысуымен 1,3-дифосфоглицератқа дейін тотығады

Слайд 9Фермент фосфофруктозокиназа

Фермент  фосфофруктозокиназа

Слайд 10Фермент фруктозо-1,6-бифосфаттың альдолазасы                                                             

Фермент фруктозо-1,6-бифосфаттың альдолазасы                                                             

Слайд 11Фермент фосфатизомераза

Фермент фосфатизомераза

Слайд 122 сатысы. Бірінші субстраттық фосфорлану.

3-ФГА-тен басталады және 3-фосфоглицерин қышқылымен

аяқталады.

Альдегидтің қышқылға дейін тотығуы энергия бөлінуімен байланысты.



Әр бір фосфотриозаға бір молекула АТР синтезделеді.


СН2ОР СН2ОР
| ФГА |
СНОН дегидрогеназасы СНОН
| О | ОН
С С
Н Н S-фермент
ФГА

2 сатысы. Бірінші субстраттық фосфорлану. 3-ФГА-тен басталады және 3-фосфоглицерин қышқылымен аяқталады.   Альдегидтің қышқылға дейін тотығуы

Слайд 13Глицеральдегидфосфаттың әр молекуласы глицеральдегидфосфаттың дегидрогеназасының қатысуымен НАД+ пен 1,3-дифосфоглицератқа дейін

тотығады

Глицеральдегидфосфаттың әр молекуласы глицеральдегидфосфаттың дегидрогеназасының қатысуымен НАД+ пен 1,3-дифосфоглицератқа дейін тотығады

Слайд 14Фермент фосфоглицераткиназа макроэргиялық байланысы бар 1,3-дифосфоглицераттан АДФ молекуласына фосфат тобын

тасмалдайды (реакция 7) —АТФ түзіледі:

Фермент фосфоглицераткиназа макроэргиялық байланысы бар 1,3-дифосфоглицераттан АДФ молекуласына фосфат тобын тасмалдайды (реакция 7) —АТФ түзіледі:

Слайд 15СН2ОР

СН2ОР

| НАД НАДН |
СНОН СНОН
| ОН | О
С С
Н S-фермент S-фермент

СН2ОР СН2ОР
| + Р |
СНОН СНОН 1,3-ФГҚ
| ОН S-фермент | О
С С
S-фермент О~Р
АДФ АТФ
1,3-ФГҚ 3ФГҚ

АДФ →АТФ

СН2ОР

Слайд 163 сатысы. Екінші субстраттық фосфорлану.

3-фосфorлицерин қышқылы молекулааралық тотығуынан бір фосфатты

береді, АТФ, ПЖҚ түзіледі.

АДФ АТФ
3 -ФГҚ ФЕПЖҚ ПЖҚ


3 сатысы. Екінші субстраттық фосфорлану.3-фосфorлицерин қышқылы молекулааралық тотығуынан бір фосфатты береді, АТФ, ПЖҚ түзіледі.

Слайд 17фосфоглицератмутаза 2-фосфоглицерат (8) түзеді:

фосфоглицератмутаза  2-фосфоглицерат (8) түзеді:

Слайд 18Енолаза фосфоенолпируват (9) түзеді:
фосфоенолпируват (9):
                                               

Енолаза фосфоенолпируват (9) түзеді: фосфоенолпируват (9):                                                

Слайд 19АДФ-тің екінші субстраттық фосфорлануы – пируваттың енолдық формасы және АТФ

түзіледі (10):

АДФ-тің екінші субстраттық фосфорлануы – пируваттың енолдық формасы және АТФ түзіледі (10):

Слайд 21Энергетикалық шығымы.

Глюкоза → 2 ПЖҚ + 4 АТФ

2

АТФ гексозаның фосфорлануына жұмсалады

Таза шығымы 2 АТФ

1

NADH тотыққанда митохондриядағы электронтасмалдау тізбекте 02 бар жағдайда
молекула АТР түзіледі.

1 NADH 3АТФ

3АТФ х 2 триоза = 6 АТФ


Энергетикалық шығымы. Глюкоза → 2 ПЖҚ + 4 АТФ 2 АТФ гексозаның фосфорлануына жұмсалады Таза шығымы 2

Слайд 222 АТФ + 6 АТФ = 8 АТФ
1 молекула

АТФ гидролизденгенде - 41,868 кДж/моль (10 ккал) энергия

бөлінеді

8 молекула АТР - 335 кДж/моль, 80 ккал.

1 сатысы. 1 гл-за → 4 АТФ -2 АТФ = 2АТФ
2 сатысы. 2 триоза → 2 НАДН (1 НАДН → 3АТФ) = 6 АТФ

2АТФ+6АТФ=8 АТФ= 80 ккал

2 АТФ + 6 АТФ = 8 АТФ 1 молекула АТФ гидролизденгенде -   41,868 кДж/моль

Слайд 23Гликолиздің функциялары.

1) Тыныс алудың субстраттарын Кребс циклімен байланыстырады;

2)

Глюкозаның 1 молекуласы тотыққанда клеткаға 2 молекула АТФ и 2

молекула НАДН жеткізеді;

3) Клеткаға керекті интермедиаттарды синтездейді (фосфоенолпируват - лигниннің фенолдық қосындыларын синтезделуіне керек);

4) Хлоропластарда гликолиздің реакциялары АТФтің синтезіне NADPH-тан тәуелсіз тікелей жолын береді;
гликолиз арқылы хлоропластарда қор ретінде жиналған крахмал триозаларға айналады, олар хлоропластардан клеткаға таралады.
Гликолиздің функциялары. 1) Тыныс алудың субстраттарын Кребс циклімен байланыстырады; 2) Глюкозаның 1 молекуласы тотыққанда клеткаға 2 молекула

Слайд 24 Ди- және үшкарбондық қышқылдардың циклі (Кребс циклі)

О2 бар жағдайда

пируват С02-ге дейін Кребс циклінде толық тотығады.

Осы процестің барлық

реакциялары митохондрияның матриксінде және ішкі мембраналарында жүреді.

Г.А.Кребс – ағылшын биохимигі 1937 ж. - ди- және трикарбондық қышқылдардың лимон қышқыл циклінде сутектің алынуы арқылы С02-ге дейін тотығатын схеманы ұсынды.


Ди- және үшкарбондық қышқылдардың циклі (Кребс циклі)О2 бар жағдайда пируват С02-ге дейін Кребс циклінде толық тотығады.

Слайд 25Кребс циклінің жүру сатылары

Циклде пируваттың өзі емес, оның туындысы -

ацетил-СоА тотығады.

тотығып декарбоксилдену
ПЖҚ

ацетил-СоА
(активтік ацетил)

Кребс циклінің жүру сатыларыЦиклде пируваттың өзі емес, оның туындысы - ацетил-СоА тотығады.

Слайд 27ПЖҚ тотығып декарбоксилденуі пируват-дегидрогеназалық мультиферментті кешеннің қатысуымен жүреді.

Бұл кешеннің

құрамына 3 фермент және 5 кофермент кіреді.
Коферменттер:
- тиаминпирофосфат (ТПФ) –витамин

В1-дің фосфорланған туындысы;
-липой қышқылы;
-коэнзим А1,
- FAD және NAD+ .
ПЖҚ тотығып декарбоксилденуі пируват-дегидрогеназалық мультиферментті кешеннің қатысуымен жүреді. Бұл кешеннің құрамына 3 фермент және 5 кофермент кіреді.Коферменттер:-

Слайд 28Пируват-дегидрогеназалық
мультиферментті кешен
3 фермент
5 кофермент
Тиамин-
пирофосфат (ТПФ)
–витамин В1-дің
фосфорланған
туындысы
Липой

қышқылы
Коэнзим А1
FAD
NAD

Пируват-дегидрогеназалық мультиферментті кешен3 фермент5 коферментТиамин-пирофосфат (ТПФ) –витамин В1-дің фосфорланған туындысыЛипой қышқылыКоэнзим А1FADNAD

Слайд 29Кребс циклі ацетил-СоА-дан басталады.

цитратсинтетаза
1. Ацетил-СоА Лимон
қышқылы

Қымыздық қышқылының енолдық формасы


Аконитатгидратаза
2. Лимон қышқылы Цис-аконит
қышқылы
Н2О

3. Аконитат қышқылы Изолимон
қышқылы

Н2О


Кребс циклі ацетил-СоА-дан басталады.

Слайд 30

НАДН-

изоцитратдегидрогеназа
4. Изолимон Қымыздық янтар
қышқылы қышқылы / тұрақсыз/


5. Қымыздық янтар α-кетоглутар
қышқылы СО2 қышқылы


тотығып декарбоксилдену
СО2
6. α-кетоглутарат Сукцинил- СоА

НАД+ НАДН
.
α-кетоглутарат тың дегидрогеназалық мультиэнзимді ферменттік кешен жоғарыда қарастырылған пируват-дегидрогеназалық кешенмен сәйкес келеді
НАДН-

Слайд 31Сукцинил- СоА сияқты ацетил- СоА -жоғары энергетикалық тиоэфир болып табылады.



Ацетил- СоА тиоэфирлі байланыстың энергиясын лимон қышқылының түзілуіне жұмсаса, ал

сукцинил- СоА АТФ-тың фосфатты байланысына трансформациялануы мүмкін.

7. Сукцинил- СоА янтар қышқылы
АДФ АТФ (сукцинат)

Сукцинил- СоА сияқты ацетил- СоА -жоғары энергетикалық тиоэфир болып табылады. Ацетил- СоА тиоэфирлі байланыстың энергиясын лимон қышқылының

Слайд 32

сукцинатдегидрогеназа /FAD/
8. Янтар қышқылы Фумар қышқылы


9. Фумар қышқылы Малат

Н2О

малатдегидрогеназа/ NAD/
10. Малат Қымыздық
қышқылы


Кребс циклі Қымыздық
қышқылдың
енолды формасы



Слайд 33Лимон қышқылы
Цис-аконит қышқылы
изолимон қышқылы
α-кетоглутар
қышылыы
Янтар қышқылы
Фумар қышқылы
алма қышқылы
қымыздық-өсірке
қышқылы

Лимон қышқылыЦис-аконит қышқылыизолимон қышқылыα-кетоглутар қышылыыЯнтар қышқылыФумар қышқылыалма қышқылықымыздық-өсірке қышқылы

Слайд 34Кребс циклінің энергетикалық шығымы

Кребс циклі өте маңызды процесс. Ол тек

көмірсулардың емес, және белоктардың, майлардың соңғы тотығу сатысы болып саналады.



Пируват тотыққанда 5 дегидрирлену процесс жүреді

3NADH, NADPH, FADH2

НАДН, НАДФН 3 АТФ

FADH2 2 АТФ




Кребс циклінің энергетикалық шығымыКребс циклі өте маңызды процесс. Ол тек көмірсулардың емес, және белоктардың, майлардың соңғы тотығу

Слайд 353NADH, NADPH, FADH2

3NADH 3x3=9

A
NADPH 3 АТФ
FADH2

2 АТФ

Пируват толық тотыққанда 14 молекула АТФ түзіледі.

3NADH, NADPH, FADH2 3NADH      3x3=9 ANADPH      3

Слайд 36 1 молекула АТР Кребс циклінде субстраттық фосфорлану нәтижесінде түзіледі.



14 АТФ + 1 АТФ

15 АТФ х 2 триоза

30 АТФ


Гликолиз + Кребс циклі 38 АТФ

1 молекула АТР Кребс циклінде субстраттық фосфорлану нәтижесінде түзіледі. 14 АТФ + 1 АТФ

Слайд 37Кребс циклінің аралық өнімдерін синтез процеске клеткалар пайдаланады

Кетоқышқылдардан

Аминоқышқылдар
.
Кребс циклі клетканың метаболизмінде орталық

орын алады.
Кребс циклінің аралық өнімдерін синтез процеске клеткалар пайдаланады Кетоқышқылдардан      Аминоқышқылдар .Кребс циклі

Слайд 38
Үшініші сатысы – ЭТТ (Электрон тасмалдау тізбек).
ЭТТ мембрананың ішкі

мембранасында орналасқан№

Тотығу фосфорлану - электрондар электрон тізбегінде жылжығанда тотығу энергияның

АТФ-те жиналуы.

Митчелл теориясы - мембраналар протондарды өткізбейді, сонымен қатар суды өткізеді, судың диссоциациясының арқасында клеткаларда протонның дефициті болмайды.

ТА-дың тізбегінде тотығу-тотықсыздану реакцияларының бос энергиясы эл/химиялық градиентке айналады.


Н+-иондар ішкі жағынан сыртқы жағына тасмалдағыштар көмегімен тасмалданады (Мх-ның матриксінен мембрана аралық кеңістікке).

АДФ-тен АТФ түзілгенге ∆μН энергияның көзі болып келеді.

Тасмалдағыштар МХ-ның ішкі мембранасында орналасқан.


Үшініші сатысы – ЭТТ (Электрон тасмалдау тізбек). ЭТТ мембрананың ішкі мембранасында орналасқан№Тотығу фосфорлану - электрондар электрон тізбегінде

Слайд 39Тасмалдағыштар – біреулері протондар мен электрондарды тасмалдайды /убихинон/, басқалары –

тек электрондарды /цитохромдар/.

Тасмалдағыштар кезек орналасқан. Протондар мен электрондарды тасмалдайтын

тасмалдағыштың молекуласы электрондың тасмалдағыштармен әрекеттеседі, ал протондар мембрана аралық кеңістікке шығады.

Электрондар НАД-тан оттеке тасмалданғанда, олар 3 рет мембранадан өтеді, осындай тасмалдаудың нәтижесінде мембрананың сыртқы жағына 6 протон
(3 жұб) тасмалданады.

Кребс циклінде тотықсызданған кофермент НАДН+Н+, Мх-ның мембранасының ішкі жағында орналасады.


Тасмалдағыштар – біреулері протондар мен электрондарды тасмалдайды /убихинон/, басқалары – тек электрондарды /цитохромдар/. Тасмалдағыштар кезек орналасқан. Протондар

Слайд 40Мембрана аралық кеңістік

Мембрана аралық кеңістік

Слайд 42Электрон тасмалдаушы тізбек



Сукцинат →FAD

NADH→FMN→Q→Цит b→

Цит c1


Цит c→Цит aa3→1/2 O2+2H+ H2O
АТФ АТФ

АТФ

Электрон тасмалдаушы тізбекСукцинат →FAD   NADH→FMN→Q→Цит b→  Цит c1

Слайд 43Хлоропластарда және Мх-да жүретін процестердің механизмі ұқсас.

Айырмашылықтары:
1) Хлоропластарда электрондарды

жүргізетін энергиянының көзі күн сәулесі болса, ал Мх-да - тотығу

прцестердің энергиясы;

2) Мембранада протондардың орналасуы керісінше: Мх-да протондар сыртқы мембранада жиналады, хлоропластарда — ішкі.


Хлоропластарда және Мх-да жүретін процестердің механизмі ұқсас. Айырмашылықтары:1) Хлоропластарда электрондарды жүргізетін энергиянының көзі күн сәулесі болса, ал

Слайд 44Электрондар цитохром тізбек арқылы тасмалданады, олардың құрамына темір кіреді:
б→

с1 → с →аа3.

Олардың әр қайсысында айналымды темірдің тотығу

тотықсыздану реакциялары жүреді.

Соңғы сатыда эл-дар цитохромоксидазамен (құрамында темір және мыс бар) мембрананың ішкі жағына оттеке тасмалданады.

Оттек зарядталып протондарды мембрананың ішкі жағында қабылдайды, су түзіледі
Н20: 4Н + 4е + 02 → 2Н20.

Электрондар цитохром тізбек арқылы тасмалданады, олардың құрамына темір кіреді: б→ с1 → с →аа3. Олардың әр қайсысында

Слайд 45Дж. Уокер и П. Бойер 1997 ж. комплекстің құрылысын анықтаған

үшін Нобель премиясын алды.

АТФ-синтаза – айналымды жұмыс істейтін фермент, жағдайға

байланысты ол тек энергия сіңіріп синтездемей, энергия бөліп АТФті гидролиздей алады.

АТФ-тің синтезі градиенттің арқасында сутектің иондарының жылжуымен байланысты.
АТФ синтезінің 2 гипотезасы бар – тікелей және жанама

Дж. Уокер и П. Бойер 1997 ж. комплекстің құрылысын анықтаған үшін Нобель премиясын алды.АТФ-синтаза – айналымды жұмыс

Слайд 46Фосфорланудың механизмі туралы 2 гипотеза бар (тікелей және жанама).

1.1-ші

гипотеза – фосфаттық топ және АДФ ферменттпен F1 кешеннің активтік

бөлігінде байланысады.
2 протон канал арқылы тасмалданады концентрация градиенті бойынша жүреді, фосфаттың оттегімен байланысып, су түзеді.

Осы реакция фосфатты тобын өте активті қылады да, ол АДФпен байланысады. Сол уақытта АТФ түзіледі.

Фосфорланудың механизмі туралы 2 гипотеза бар (тікелей және жанама). 1.1-ші гипотеза – фосфаттық топ және АДФ ферменттпен

Слайд 472. 2-ші гипотеза, (жанама механизм) – ферменттің активті орталығында (фактор

F1-нің субъединицалары α и β ) АДФ пен Ф қосылады.

Түзілген АТФ ферментпен қатты байланысқан, оны босату үшін энергия қажет.
Энергия протондармен тасмалданады, протондар ферментпен байланысып (протондану), ферменттің конформациясын өзгертіп, АТФ-ті босатады.

2. 2-ші гипотеза, (жанама механизм) – ферменттің активті орталығында (фактор F1-нің субъединицалары α и β ) АДФ

Слайд 49Тотығу процесс фосфорлану процеспен байланысты.

Оның байланысы фосфорлану
коэффициентімен белгіленеді

Р/О,
ол байланысқан анорганикалық фосфордың мөлшерінің (АДФ + Фн →

АТФ) және сіңірілген оттектің қатынасы.

2 электронның ТА - дың тізбегімен оттегіне тасмалдануы 3 фосфорланумен байланысты. Сол үшін ФК 3-тен көп болмайды.

Қуаңшылық жағдайда тотығу процестер ұлғаяды, ал энергия АТФ-те сақталмайды, ФК төмендейді.



Тотығу процесс фосфорлану процеспен байланысты. Оның байланысы фосфорлану коэффициентімен белгіленеді Р/О, ол байланысқан анорганикалық фосфордың мөлшерінің (АДФ

Слайд 501.Гликолиз қайда жүреді?
1.митохондрияда
2.вакуольде
3.эндоплазмалық торда
4.ядрода
5.цитоплазма мен хлоропластта
2. Кребс циклі қайда жүреді?
1.

Цитоплазмада.
2. Митохондрияда
3. Хлоропласттарда
4. Эндоплазмалық торда
5. Апопластта

3. Кребс циклінде пируват

тотыққанда неше молекула СО2 бөлінеді?
1. 3
2. 2
3. 1
4. 5
5. 0
3. Бір молекула глюкоза тотыға ыдырағанда қанша АТФ түзіледі?
1. 30
2. 38
3. 36
4. 40
5. 8

1.Гликолиз қайда жүреді?1.митохондрияда2.вакуольде3.эндоплазмалық торда4.ядрода5.цитоплазма мен хлоропластта2. Кребс циклі қайда жүреді?1. Цитоплазмада. 2. Митохондрияда3. Хлоропласттарда4. Эндоплазмалық торда5. Апопластта3.

Слайд 514. Гликолиздің бірінші сатысы қалай аталады
1. Глюкозаның тотығуы
2. Бірінші субстраттық

фосфорлану
3.Екінші субстраттық фосфорлану
4. Дайындық фазасы
5. Апотомиялық фаза

5. Гликолиз неше кезеңнен

тұрады?
1.
2. 2
3. 3
4.4
5. 5

4. Гликолиздің бірінші сатысы қалай аталады1. Глюкозаның тотығуы2. Бірінші субстраттық фосфорлану3.Екінші субстраттық фосфорлану4. Дайындық фазасы5. Апотомиялық фаза5.

Слайд 52Пентозофосфатты жол.

5 көміртек атомы бар қанттар қатысады (пентозалар).

Гексозомонофосфатты

цикл, nентоздық шунт немесе аnотомикалық тотығу.

Гл-заның тотығуы (гл.-6-фосфат) СО2-түрде

1-ші альдегидті көміртек атомынының бөлінуімен байланысты (апотомический путь).

Пентозофосфатты жолы 1935-1938 ж. ашылды.

О. Варбург, Ф. Диккенс, В. А. Энгельгардт, Ф. Липман.

ПФЖ барлық реакциялары цитоплазмада, пропластидтерде, хлоропластарда жүреді.

Пентозофосфатты жол. 5 көміртек атомы бар қанттар қатысады (пентозалар). Гексозомонофосфатты цикл, nентоздық шунт немесе аnотомикалық тотығу. Гл-заның

Слайд 53ПФЖ синтез процестер өте қарқынды жүретін клеткаларда– мембрананың липид компоненттердіңб

НҚ, кл. қабығының, фенол қосындылардың, синтезі,

ПФЖ-жолында АТФ тек басты

өнімнің түзілуіне пайдаланады: глюкозаның глюкозо­6-фосфатқа дейін фосфорлануына; АТФ түзілмейді.

ПФЖ - циклді процесс, глюкозаның тотығуы ПФЖ-ң алдынғы субстратының - глюкозо-6-фосфаттың - регенерациясымен байланысты

ПФЖ синтез процестер өте қарқынды жүретін клеткаларда– мембрананың липид компоненттердіңб НҚ, кл. қабығының, фенол қосындылардың, синтезі, ПФЖ-жолында

Слайд 54 ПФЖ сатылары.
2 сатысы бар:
1) Глюкозаның тотығуы.
2)

Алдынғы субстратты регенерациялануға арналған қанттардың рекомбинациясы

Әр айналымға жалпы теңдігі:
6

Глюкозо-6-фосфат + 12NADP+ + 7Н2О →
5 Глюкозо-6-фосфат + 6С02 + 12NADPH + 12Н+ + Н3РО4
ПФЖ сатылары. 2 сатысы бар: 1) Глюкозаның тотығуы. 2) Алдынғы субстратты регенерациялануға арналған қанттардың рекомбинациясы Әр

Слайд 57Энергетикалық шығымы.

1NADH

3АТФ х 12 = 36 АТФ
41,868 кДж 36

= 1507 кДж/моль.

Ол гликолиз бен Кребс циклінің энергия шығымына жақын. –
1591 кДж/моль (38 АТР).

Энергетикалық шығымы.    1NADH       3АТФ х 12 = 36

Слайд 58Бірақ ПФЖдың маңызы – пластикалық алмасудағы рөлі:

1. NAДФH синтездік процестерде

пайдаланады.
ПФЖ негізгі митохондриялық және хлоропласттық емес NADPH-тың көзі.

Ол келесі

процестерге керек:
-май қышқылдардың, майлардың, изопреноитардың синтезіне
- пируваттың тотықсыздандырып карбоксилденуіне
- сульфатты, нитратты тотықсыздандыруға.
- SH-қосындылардың тотықсызданған түрін тұрақты қылуына керек, ол глутатионның бірінші тотықсыздандырғышы болып келеді.

Бірақ ПФЖдың маңызы – пластикалық алмасудағы рөлі:1. NAДФH синтездік процестерде пайдаланады. ПФЖ негізгі митохондриялық және хлоропласттық емес

Слайд 592. ПФЖ-да пентозалар синтезделенеді, Олар НҚ-дың, нуклеотидтердің құрамына кіреді (пиридиндік,

флавиндік).
Жануарларда ПФЖ - пентозалар түзілетін жол (рибозалар и дезоксирибозалар).

Рибозалар АТР, GTP басқа нуклеотидтердің синтезіне қажет.

Коферменттер NAD+, NADP+, коэнзим А – олар да нуклеотидтер, олардың құрамына да рибоза кіреді.


2. ПФЖ-да пентозалар синтезделенеді, Олар НҚ-дың, нуклеотидтердің құрамына кіреді (пиридиндік, флавиндік). Жануарларда ПФЖ - пентозалар түзілетін жол

Слайд 603. Әр түрлі көмірсулар түзілуге ПФЖ өте маңызды болып саналады

(СЗ - С7).

4. ПФЖ-дың компоненттері (рибулозо-l,5-дифосфат, NADPH) ФС қараңғыдағы

С02 игеруіне қатысады. ПФЖ - теріс айналған Кальвин циклі.

15 реакция

3. Әр түрлі көмірсулар түзілуге ПФЖ өте маңызды болып саналады (СЗ - С7). 4. ПФЖ-дың компоненттері (рибулозо-l,5-дифосфат,

Слайд 615. Хлоропластта тотығу процесс жарықта жүреді, ПФЖ - қараңғыда жүреді,

ол қараңғыда НАДФН-тың концентрациясы қатты төмендеуіне кедергі жасайды.

Бұл циклдің

триозофосфаттары хлоропластта 3-ФГҚ-на айналады, ол АТР- тің концентрациясын ұстап тұрады.

ПФЖ-да глюкозаның тотығуы 12 реакuия арқылы жүреді, ал гликолиздік жолы 30 реакция арқылы.

Глюкозо-6-фосфаттың тотығуы барлық клеткаларда аяғына дейін жүрмейді.

Кейде әр бір сатыда ол гликолиздің жолына өтуі мүмкін.



5. Хлоропластта тотығу процесс жарықта жүреді, ПФЖ - қараңғыда жүреді, ол қараңғыда НАДФН-тың концентрациясы қатты төмендеуіне кедергі

Слайд 62Глиоксилатты цикл.

Глиоксилатты циклді Кребс циклінің модификациясы

1957 ж. Г. Л.

Корнберг, Г. А.Кребс

Өніп жатқан дәндерінде, майлы өсімдіктерде жүреді, олардың

қор майлары қантқа айналады (глюконеогенез).

Глиоксилатты цикл глиоксисомаларда жүреді.
Жануарларда бұл процесс жүрмейді.


Глиоксилатты цикл.Глиоксилатты циклді Кребс циклінің модификациясы 1957 ж. Г. Л. Корнберг, Г. А.Кребс Өніп жатқан дәндерінде, майлы

Слайд 63

Ацетил-Со А

Лимон қышқылы


ҚСҚ
Цис-аконит қышқ.

НАДН Изолимон қышқ.

Алма қышқ, Глиоксил қышқ. Янтар қышқ.

Ацетил-Со А Со А-SH




Ацетил-Со А          Лимон қышқылы

Слайд 64Лимон қышқылы
Цис-аконит қышқылы
Изолимон қышқылы
Янтар қышқылы
Глиоксил қышқылы
Алма қышқылы
Қымыздық сірке қышқылы

Лимон қышқылыЦис-аконит қышқылыИзолимон қышқылыЯнтар қышқылыГлиоксил қышқылыАлма қышқылыҚымыздық сірке қышқылы

Слайд 65Кребс циклінен айырмашылығы –
глиоксилатты циклде әр айналымда 2 молекула

ацетил-Со А қатысады және оның активті ацетилі тотығу процеске емес

янтар қышқылының түзілуіне пайдаланады.

Янтар қышқылы глиоксисомалардан шығып ҚСҚ-ға айналады.

Кребс циклінен айырмашылығы – глиоксилатты циклде әр айналымда 2 молекула ацетил-Со А қатысады және оның активті ацетилі

Слайд 66Глиоксилатты цикл қор майларды қолдануға қатысады - утилизацияландырады, олар ыдырағанда

ацетил-СоА пайда болады.

Ацетил-Со А - ның әр 2 молекуласына

глиоксилатты циклде 1 молекула NADH тотықсызданады, оның энергиясы Мх-да АТР-тің синтезіне пайдаланылады.


Глиоксилатты цикл қор майларды қолдануға қатысады - утилизацияландырады, олар ыдырағанда ацетил-СоА пайда болады. Ацетил-Со А - ның

Слайд 68Қанттардың тікелей тотығуы - фосфорланбаған глюкозаның тотығуы.

Кейбір бактерияларда, саңырауқұлақтарда,

және фотосинтездеуші теңіз балдырларда.
1904 ж. Н. А. Максимов көрсетті

Аsреrgillиs

niger саңырауқұлақтың мицелийінен ферменттік препарат бөлініп алынған.
Ол глюкозаны глюкон қышқылына дейін тотықтырған.


Қанттардың тікелей тотығуы - фосфорланбаған глюкозаның тотығуы. Кейбір бактерияларда, саңырауқұлақтарда, және фотосинтездеуші теңіз балдырларда.1904 ж. Н. А.

Слайд 69Глюкон
қышқылының
δ-лактоны
Глюкон
қышқылы
α- D-глюкоза
β- D-глюкоза

Глюкон қышқылының δ-лактоныГлюкон қышқылыα- D-глюкозаβ- D-глюкоза

Слайд 70Реакция жүргенде сутектің асқын тотығы бөлінеді. Ол каталаза мен пероксидазамен

ыдырайды.

Глюкозаның глюкон қышқылына дейін тотыққаны арнайлы флавин-тәуелді оксидаза -

глюкооксидазамен катализденеді, оның құрамына 2 молекула FAD және 15% (салмағынан) көмірсулар кіреді.

Фермент глюкозаның пираноза формадағы СНОН –тан 1-ші көміртектің атомынан 2 сутектің атомын алады да, оны молекулалық оттекке тасмалдайды.

Реакция жүргенде сутектің асқын тотығы бөлінеді. Ол каталаза мен пероксидазамен ыдырайды. Глюкозаның глюкон қышқылына дейін тотыққаны арнайлы

Слайд 71Тотығудың алдында (мутаротация) α-глюкоза β-формаға айналады – фермент - мутаротаза.

Мутаротаза глюкооксидаза бар жерде болады.

Тотығудың өнімі –глюкон қышқылының лактоны,

ол ферментсіз гидраттанып глюкон қышқылына айналады

Түзілген глюкон қышқылы фосфорланып 2-кето-З-дезокси-6-фосфоглюкон қышқылына айналады.

Соңғысы 2 триозаға ыдырайды – пирожүзім қышқылына және З-фосфоглицерин альдегидке, олар Кребс циклінде ПЖҚ арқылы тотығуы мүмкін.
Тотығудың алдында (мутаротация) α-глюкоза β-формаға айналады – фермент - мутаротаза. Мутаротаза глюкооксидаза бар жерде болады. Тотығудың өнімі

Слайд 72Осы жолды Рsеиdотопаs бактерияларда Н. Энтнер мен М. Дудоров ашты

(1952).
Энтнер –Дудоров жолы 2 тыныс алу жолды жақындатады -

ПФЖ және Кребс циклін – пируват арқылы.

Схема - пируват арқылы Кребс циклімен байланысады, ал глюкон қышқылымен және З-фосфоглицерин альдегидпен – ПФ жолымен.


Осы жолды Рsеиdотопаs бактерияларда Н. Энтнер мен М. Дудоров ашты (1952). Энтнер –Дудоров жолы 2 тыныс алу

Слайд 73

Глюкоза
Глюкон

қышқылы

6-фосфоглюкон қышқылы

ПФЖ
2-кето3дезокси-
6-фосфоглюкон
қышқылы

3-ФГА ПЖҚ

Кребс циклі


Слайд 741. Электрон тасымалдағыш тізбек қайда орналасқан?
1. митохондрияның ішкі мембранасында
2.

митохондрияның сыртқы мембранасында
3.цитоплазмада
4. митохондрия матриксінде
5. митохондрияның
мембранааралық қуысында

2.Глиоксилат циклінің

маңызы
1. пируватты май қышқылына айналдыру
2.сукцинатты тотықтыру
3.глиоксил қышқылын түзу
4.глиоксил қышқылын тотықтыру
5.май қорын тыныс алу кезінде тиімді пайдалану

3. Пентозофосфаттық жолмен ыдыраудың маңызы. Теріс жауапты көрсетіңіз
1.пентозa түзу
2.НАДН түзу
3.Көміртек саны әртүрлі қанттар түзу
4.НАДФН түзу
5.Цикл өнімдерінің СО2-ні байланыстыруға қатысуы
4. Пентозафосфаттық жолмен тотыға ыдырағанда 6 молекула глюкозадан қанша молекула АТФ түзіледі?
12
18
36
24
20

1. Электрон тасымалдағыш тізбек қайда орналасқан?1. митохондрияның ішкі  мембранасында2. митохондрияның сыртқы  мембранасында3.цитоплазмада4. митохондрия матриксінде5. митохондрияның

Слайд 75 
5 Пентозофосфаттық жолмен тотыға ыдырау қай
органеллада

жүрмейді?
цитоплазмада
пропластидте
хлоропластта
митохондрияда
хлоропласт стромасында

 5 Пентозофосфаттық жолмен тотыға ыдырау қай    органеллада жүрмейді?цитоплазмадапропластидтехлоропласттамитохондриядахлоропласт стромасында

Обратная связь

Если не удалось найти и скачать доклад-презентацию, Вы можете заказать его на нашем сайте. Мы постараемся найти нужный Вам материал и отправим по электронной почте. Не стесняйтесь обращаться к нам, если у вас возникли вопросы или пожелания:

Email: Нажмите что бы посмотреть 

Что такое TheSlide.ru?

Это сайт презентации, докладов, проектов в PowerPoint. Здесь удобно  хранить и делиться своими презентациями с другими пользователями.


Для правообладателей

Яндекс.Метрика