Слайд 1МАРАТ ОСПАНОВ АТЫНДАҒЫ БАТЫС ҚАЗАҚСТАН МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: Жүктілік және туберкулез
Қабылдаған:
Каримова Б.Ж.
Орындаған: Даулетбек Береке.
Тобы:
418Б
Курсы: IV
Ақтөбе2020
Слайд 2Жоспар:
Кіріспе
Жүкті әйел организміндегі өзгерістер
Жүктілік мерзіміне байланысты
ТБ сипаты
Қауіп-қатер топтары
Жүктілікті үзу
Жүктілік мерзіміндегі ТБ клиникасы
ТБ диагностикасы
Емі
ТБ ауыратын анадан туылған нәресте
Қорытынды
Слайд 3Бұрынғы фтизиатрлардың айтуы бойынша:
«Туберкулезбен ауыратын әйел бала көтермеуі керек, жүкті
әйел босанбауы керек, ал босанған әйел емшекпен емізбеуі керек»...
Әрине, жүктілік
пен туберкулездің қосарласуы ерекше бақылауды қажет етеді.
Слайд 4Жүкті әйелдерде өкпе туберкулезі жүктіліктің екінші жартысына қарағанда бірінші жартысында
2 есе жиі анықталады.
Бірақ, туберкулез негізінен көптеген жүкті әйелдерде
шектелген форма түрінде анықталады. Өкпенің бір бөлігін зақымдайтын процесс 70-75% науқастарда анықталады.
Кіріспе
Слайд 5Жүкті әйел организміндегі туберкулез дамуына, асқынуына әсер ететін өзгерістер
Зат
алмасудың, эндокринді бездер қызметінің, жүйке жүйесі функциясының өзгерістері.
Жүрек-қантамыр, тыныс
алу жүйесіне, бүйректерге жүктеменің көбеюі
Физиологиялық иммуносупрессия
Кальцииге деген қажеттіліктің жоғарылауы
Ана организмінде деминерализация процессі жүреді. Ол кальцинаттардың, Гон ошақтарының жұмсаруына және туберкулезді процесстің эндогенді реактивациясына алып келеді.
Слайд 6Жүктілік пен босанудың түберкулез ағымына әсері
Туберкулез бен жүктіліктің бір-біріне әсері
мына факторлармен анықталады:
Туберкулезді процестің сипаты;
Жүктілік мерзімі;
Әлеуметтік фактор;
Жүкті
әйелдің жасы;
Слайд 8Туберкулездің дамуы мен өршуінде қауіптілікті арттыратын факторлар
Жүктілік мерзімі:
· жүктіліктің
бірінші триместрі;
· босанудың алдындағы соңғы апталар.
Жүкті әйелдің жасы:
·
20 жастан кіші;
· 35 жастан үлкен.
Слайд 9Жүктілік мерзіміне байланысты туберкулез сипаты
І - триместр. Өте қауіпті болып
саналады. Бұл кезеңде асқыну көп және диагноз қою қиынға соғады.
Себебі, клиникалық көріністері токсикозға өте қатты ұқсайды.
ІІ-ІІІ - триместр. Әйел организмі бейімделеді және өзін жақсы сезінуі мумкін. Бұл кезеңде туберкулез кері дамуы мүмкін. Себебі, жүктілікке байланысты диафрагма жоғары тұруы - емдік пневмоперитонеум қызметін атқаруы мүмкін.
Слайд 11Жүктілікті үзу
Жүктілікті үзу туралы шешімді фтизиатр мен акушер-гинеколог бірлесе отырып
қабылдайды.
Бұл кезде:
Туберкулездік процесс кезеңі;
Жүкті әйелдің қалауы;
Жүктілік мерзімі;
Жүктілік саны;
Тұрмыс жағдайы
ескерілгені жөн.
Слайд 13Жүктілікті үзуге қарсы көрсеткіштер
Туберкулезді менингит;
Милиарлы туберкулез;
Аурудың осы формаларында жүктілікті үзу
көрсетілмеген. Себебі, аборттан кейін олар ерекше күшті ағымға ие болады.
Слайд 14Жүктілікті сақтауға болады
Арнайы ем курсын толық аяқтаған, белсенді емес және
клиникалық тұрғыда жазылған туберкулезы бар әйелдер;
Шектелген, асқынбаған формалы, белсенді, кез
келген локализациялы (ошақты өкпе туберкулезі, шектелген инфильтративті туберкулез, экссудативті плеврит) туберкулезі бар әйелдер;
Осындай процесстер жүктілік фонында тиімді емделеді. Қалыптыда асқыну, өршу дамымайды.
Слайд 15Жүктілік мерзіміндегі туберкулез клиникасы
Туберкулездің негізгі белгілері:
Ұзақ уақыт қақырық бөлінуімен
жүретін немесе қақырықсыз жөтел;
Қан түкіру;
Түнгі тершеңдік;
Кеуде
тұсындағы ауру сезімі;
Салмақ динамикасының бұзылысы;
Туберкулезді интоксикация:
жағдайының нашарлауы;
әлсіздік;
субфебрилді температура,
тәбеттің төмендеуі;
Слайд 17Диагностика
Дер кезінде қойылған диагноз - толық ем жүргізуге, әйелдің сауығуына,
дені сау баланың туылуына әкеледі.
Анамнезін дұрыс жинау (туберкулезбен ауырғанын
немесе ауырмағанын; ауырса, толық ем қабылдағанын немесе қабылдамағанын; туберкулезбен ауырған адаммен қарым-қатынаста болғанын немесе болмағанын сұрау);
ЖҚА: лейкоцитоз, лейкоцитарлы формула солға жылжыған, эозинофилия, лимфопения, моноцитоз, ЭТЖ ↑;
Слайд 19Туберкулездің активті түріне күманданған кезде 3 рет қақырық бактериоскопиясы және
бактериологиялық себінді.
Кеуде қуысының рентгенографиясы. Кеуде клеткасы тура проекция экспозициясында, анасымен
салыстырғанда, ұрықтың сәулеленуі 10 есе аз.
Сақтану шаралары:
резиналы фартук;
мүмкіндігінше жүктіліктің 12-аптасынан кейін;
сәулені барынша анасының кеуде қуысына бағыттау;
Тиым салынады: флюрография мен рентгеноскопия.
ПЦР арқылы ТМБ анықтау;
Слайд 21Емі
Жүкті әйелдердегі емделмеген туберкулез туберкулезге қарсы емге қарағанда ұрық үшін
өте қауіпті.
Туберкулез емінде өте маңызды:
Режим қадағалау;
Психикалық тыныштық;
Дұрыс тамақтану (белок, көмірсу, май, витамин, минералдарды жеткілікті мөлшерде)
Слайд 22Антибиотикотерапия
Таңдау препараттары:
Изониазид
Пиразинамид
Рифампицин
ПАСК
Антибиотиктермен қатар
витамин В1, В6, В12, С;
гепатопротекторларды тағайындау қажет.
Антибиотикотерапияның принциптері:
Жүктіліктің 12-аптасынан кейін тағайындау;
Стационар жағдайында ғана бастау;
Эмбриотоксикалық антибиотиктерді (аминогликозидтер, фторхинолондар, этионамид, протионамид, циклосерин) қолданбау;
Слайд 24Туберкулезбен ауыратын анадан туылған нәресте жағдайы
Перзентхананың дәрігерлеріне босанушының туберкулезбен
ауыратындығы жөнінде алдын ала ескертеді. Сондықтан оны жеке боксқа жатқызады;
Нәрестені туылған соң бірден анасынан бөлектейді.
Нәрестені жасанды тамақтандыруға көшіреді.
Нәрестеге БЦЖ вакцинациясын жасайды.
Нәрестені перзентханадан шығарар алдында – оның болашақ қоршаған ортасын қарап, дезинфекция жасайды.
Анасының емделу үшін госпитализациясы.
Слайд 25 Егер, анасында белсенді емес, «ТМБ –» туберкулез болса ғана,
Емшекпен емізуге болады.
Емшекпен емізу кезеңінде анасы нәрестенің БЦЖ вакцинациясынан
кейінгі иммунитеттін қалыптасуына әсер етпеуі үшін ТҚП қабылдамауы қажет.
Слайд 26Туберкулезді дер кезінде анықтау мақсатында елімізде босанған барлық әйелдерге міндетті
флюорографиялық тексеріс жасау туралы шешім қабылданған. Сондықтан осы зерттеуді уақытында,
яғни босанғаннан кейін бір ай ішінде жасау керек.
Туберкулез жүктіліктің кез келген кезеңінде пайда болуы мүмкін, дегенмен аталған ауруға шалдығу босанғаннан кейін 6 айдан кейін жиі байқалады.
Слайд 27Қорытынды
Өкпе туберкулезімен ауыратын аналардан шағын салмақты, әлсіз балалар туылады. Жүкті
әйелде туберкулезді уақытылы анықтау
ұрықта туа біткен туберкулездің дамуына жол
бермеу үшін;
бала туған соң – инфекцияның ауа-тамшылы жолмен таралуын ескеру үшін өте қажет.
Есте сақтаңыздар! Уақытылы анықтау мен ем жүргізу нәтижесінде дені сау нәрестенің дүниеге келуіне қол жеткізуге болады
Слайд 28Пайдаланылған әдебиеттер
Пособие для врачей и интернов, Ярославль, 2007. Авторлары: Гурьев
Д.Л., Охапкин М.Б., Хитров М.В.
http://1tuberkulez.ru